U bent met klachten over rug-, been- of heuppijn naar de dokter gegaan. De nodige onderzoeken zijn uitgevoerd, er is een MRI gemaakt en u bent het verslag dat u in handen kreeg gaan lezen. Het eerste wat u opviel, was deze in vetgedrukte letters geschreven zin: “Op de niveaus L3-L4 en L4-L5 is een diffuse bulging waargenomen.”

Het opzoeken van medische termen op internet leidt vaak tot verwarring, een overvloed aan onjuiste informatie en onnodige paniek. Veel patiënten raken bij het lezen van deze formulering ongerust, omdat ze denken dat ze dringend geopereerd moeten worden of een risico op verlamming lopen. Haal diep adem. Laten we in zo duidelijk mogelijke bewoordingen bekijken wat deze term, die we in neurochirurgische poliklinieken tientallen keren per dag tegenkomen, eigenlijk betekent, of het “hernia” betekent en wat u in het verdere verloop moet doen.

Waar bevinden L3-L4 en L4-L5 zich? Waarom is het altijd dit gebied dat problemen geeft?

Allereerst moet men weten waar het probleem zit en waarom het in dat gebied ontstaat. Onze wervelkolom bestaat uit botten (wervels) die van de nek tot het staartbeen lopen, die ons zowel rechtop laten staan als het ruggenmerg dat erdoorheen loopt beschermen. In ons lendengebied bevinden zich 5 wervels die worden aangeduid met de letter “L” (de afkorting van het woord lumbaal).

L3-L4 en L4-L5 zijn de tussenwervelruimtes die zich in het onderste deel van uw rug bevinden. In de menselijke anatomie zijn het sleutelpunten waar het zwaartepunt van het lichaam samenkomt, waarop de belasting het grootst is en die een groot deel van onze bewegingsmogelijkheden, zoals voorover- en achteroverbuigen, verzorgen. Omdat ze voortdurend worden blootgesteld aan druk en beweging, zijn juist deze ruimtes, net als een veelgebruikt machinetandwiel, de plaatsen waar slijtage en problemen het vaakst worden gezien.

Wat is een “diffuse bulging” precies?

Tussen onze wervels bevinden zich kraakbeenachtige tussenwervelschijven die voorkomen dat de botten tijdens bewegingen tegen elkaar wrijven en die als “schokdempers” fungeren die de schok opvangen bij het lopen of springen. We kunnen deze schijven vergelijken met een gebakje dat vanbinnen gevuld is met jam en vanbuiten uit stevig deeg bestaat, of met een autoband die volledig op spanning is gebracht. De buitenkant van de schijf bestaat uit een harde omhulling (de annulus fibrosus) en de binnenkant uit een geleiachtige vloeistof (de nucleus pulposus).

Bulging: Een woord van Engelse oorsprong dat in de geneeskunde “overlopen, opzwellen, uitpuilen” betekent.

Diffuus: Betekent “wijdverspreid, algemeen, omtrekkend”.

Met andere woorden, een diffuse bulging is het samengedrukt worden van de tussenwervelschijf tussen twee wervels door factoren zoals veroudering, verkeerde bewegingen, langdurig bureauwerk of overgewicht, en het symmetrisch uitpuilen ervan rondom (360 graden) buiten zijn natuurlijke grenzen. Een licht leeggelopen autoband die naar de zijkanten uitpuilt wanneer er gewicht op rust, is de beste beschrijving van een diffuse bulging.

Is een bulging een “hernia”?

Laten we een duidelijk antwoord geven op het meest bevraagde en meest verkeerd begrepen onderwerp: Nee, een diffuse bulging is geen volledig gescheurde hernia. Deze toestand is de eerste stap van het herniaproces.

In het bulgingstadium is de buitenwand van de schijf nog niet gescheurd; hij is alleen uitgerekt en naar buiten verbreed. Als dit waarschuwende uitpuilen niet serieus wordt genomen, de rug overmatig belast blijft worden en de spieren zwak worden gelaten, kan die harde buitenwand na verloop van tijd scheuren. De geleiachtige substantie binnenin lekt door deze scheur naar buiten en begint rechtstreeks druk uit te oefenen op het wervelkanaal en de zenuwwortels. Juist voor deze toestand gebruiken wij chirurgen vaker de definitie van een echte en gevorderde “hernia” (geëxtrudeerde of gesekwestreerde schijf).

Welke klachten veroorzaakt deze toestand?

Het is een interessant wetenschappelijk feit dat, als je bij 100 gezonde volwassenen ouder dan 40 jaar zonder enige rugpijnklacht, die je op straat tegenkomt, een MRI zou maken, de kans zeer groot is dat in het resultaat van een groot deel van hen “L4-L5 diffuse bulging” zou staan. Want dit is, eerder dan een ziekte, een deel van het natuurlijke verouderings- en slijtageproces van de wervelkolom.

Als de mate van uitpuiling in de schijf gering is en deze geen merkbare druk op de omliggende zenuwen uitoefent, kan het helemaal geen symptomen geven. Maar als de uitpuiling iets groter is en in contact staat met de zenuwwortels, kunt u de volgende klachten ervaren: een gevoel van vermoeidheid, stijfheid en stramheid in de rug wanneer u ’s ochtends opstaat; rugpijn die toeneemt bij langdurig staan, lopen of stilzitten; pijn die af en toe uitstraalt naar de heup en de achterkant van het bovenbeen; een gevoel dat de rug bij plotselinge bewegingen “vastloopt”.

Wanneer moet u zich zorgen maken? (Alarmsignalen)

Hoewel de term bulging op uw MRI-verslag op zichzelf niet beangstigend is, dient u, als u een of meer van de volgende symptomen ervaart, zonder tijd te verliezen een gespecialiseerde arts te raadplegen:

Een plotseling optredend en toenemend krachtverlies in het been of de voet (bijvoorbeeld het niet kunnen lopen op de tenen of de hiel, een beeld van “klapvoet”); het niet kunnen ophouden van urine of ontlasting, incontinentie; gevoelloosheid tussen de benen en in het genitale gebied (een gevoelloosheid alsof u op een zadel zit); hevige beenpijn die niet reageert op pijnstillers en u ’s nachts uit de slaap haalt.

Moet ik geopereerd worden? Hoe verloopt de behandeling?

Een besluit tot operatie wordt nooit rechtstreeks genomen alleen omdat op het MRI-verslag “L3-L4, L4-L5 diffuse bulging” staat. Het grondbeginsel van neurochirurgen is om de patiënt niet te behandelen op basis van het MRI-verslag of de beelden op papier, maar op basis van de bevindingen van het lichamelijke en neurologische onderzoek en de mate waarin zijn klachten zijn levenskwaliteit beïnvloeden.

Voor de overgrote meerderheid van de patiënten bij wie deze diagnose wordt gesteld, zijn conservatieve (niet-operatieve) methoden ruimschoots voldoende en succesvol:

Rust en medicamenteuze behandeling: Tijdens de acute (plotseling beginnende) pijnlijke periode onderdrukken kortdurende bedrust, door uw arts voorgeschreven spierverslappers en oedeemverminderende ontstekingsremmende medicijnen de klachten snel.

Gewichtsbeheersing: Dit is een van de belangrijkste stappen van de behandeling. Elke extra kilo die op uw rug drukt, verhoogt de “verpletterende” druk op die schijven.

Fysiotherapie: Nadat de pijnlijke periode voorbij is, verminderen warmte-koudetherapieën en elektrische stimulaties die onder begeleiding van fysiotherapeuten worden toegepast het oedeem.

Klinische oefeningen en pilates: Het is nodig om de hele belasting van de wervelkolom af te halen en over de spieren te verdelen. Medische oefeningen die de buik- (core-) en rugspieren versterken en de flexibiliteit van de wervelkolom vergroten, vormen de meest duurzame oplossing.

Tips voor het dagelijks leven om de progressie te stoppen

Beschouw deze toestand niet als “schade”, maar als een “waarschuwingssignaal” dat uw wervelkolom u geeft. Kleine veranderingen die u in uw levensstijl aanbrengt, zullen voorkomen dat de bulging verandert in een echte hernia:

Bij het zitten: Als u aan een bureau werkt, ondersteun dan beslist de holte van uw onderrug met een ergonomisch kussen. Houd uw knieën op heuphoogte of iets hoger. Sta elke 45 minuten op en zet een paar stappen.

Bij het oprapen van een voorwerp van de grond: Til nooit een voorwerp op door vanuit de taille te buigen zonder uw knieën te buigen (zelfs niet bij een licht stukje afval). Hurk neer, houd het voorwerp dicht bij uw borst en sta op met de kracht van uw beenspieren.

Tijdens het slapen: Op de buik slapen is de houding die de rug het zwaarst belast. Bij het slapen op de rug een kussen onder uw knieën leggen, en bij het slapen op de zij een kussen tussen uw beide knieën leggen, zal uw wervelkolom ontspannen. Blijf weg van zeer zachte matrassen waarin u wegzakt; geef de voorkeur aan middelharde matrassen die de vorm van het lichaam ondersteunen.

Conclusie

Kortom, laat deze woorden op uw MRI-verslag u niet ontmoedigen. Uw lichaam zegt tegen u: “Je gaat slecht met je rug om, let op je houding, versterk je spieren en krijg je gewicht onder controle.” Als u de juiste stappen zet, kunt u een pijnvrij en gezond leven blijven leiden zonder dat uw levenskwaliteit afneemt. Vergeet niet dat de meest juiste interpretatie en het behandelplan worden bepaald door uw arts, die uw onderzoek uitvoert en uw MRI-beelden met eigen ogen bekijkt.

Voor andere vragen die u bezighouden, voor een beoordeling van uw MRI-resultaten en voor het plannen van een afspraak kunt u ons team rechtstreeks bereiken via onze WhatsApp-lijn.

Prof. dr. Mehmet Şenoğlu — Specialist in neurochirurgie, Izmir

Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend voor algemene informatiedoeleinden opgesteld en vervangt geen medische diagnose of behandeladvies; voor uw klachten en de meest geschikte behandelmethode dient u zich beslist lichamelijk te laten onderzoeken door een gespecialiseerde arts.