Mikotik anevrizma, bir enfeksiyonun damar duvarını zayıflatması sonucu gelişen anevrizma türüdür. İsmi yanıltıcı olabilir: “mikotik” kelimesi mantar (fungus) çağrışımı yapsa da, bu anevrizmaların büyük çoğunluğu mantar değil bakteriyel enfeksiyonlara bağlı gelişir. Bu nedenle günümüzde birçok hekim daha doğru bir terim olan “enfeksiyöz anevrizma” ifadesini tercih eder. Terim, ilk kez damar duvarındaki enfekte lezyonların mantar şapkasına benzetilmesinden kaynaklanmıştır.

Mekanizması şu şekildedir: kan dolaşımına karışan mikroorganizmalar (genellikle bakteriler), damar duvarına yerleşerek burada iltihaplanma ve yıkıma yol açar. Bu yıkım damar duvarının yapısal bütünlüğünü bozar ve duvar zayıfladığı bölgede balonlaşma, yani anevrizma gelişir. En sık karşılaşılan kaynak, kalp kapaklarındaki enfeksiyon olan enfektif endokardittir; bu durumda kapaktan kopan enfekte parçacıklar (septik emboliler) beyin damarlarına ulaşarak orada enfeksiyöz anevrizma oluşturabilir.

Klasik beyin anevrizmalarından bazı önemli farkları vardır. Klasik (saküler) anevrizmalar tipik olarak damarların ana dallanma noktalarında ve beyin tabanında yer alırken, mikotik anevrizmalar daha çok damarların uç (distal) dallarında, beynin yüzeyine yakın bölgelerde görülür. Ayrıca şekilleri genellikle daha düzensiz ve fuziformdur, dar bir boyunları yoktur. Bir başka önemli özellikleri, enfeksiyona bağlı oldukları için boyutlarının ve sayılarının hızla değişebilmesi; tedaviyle küçülüp kaybolabilir ya da kısa sürede büyüyebilirler.

Tedavide temel yaklaşım, öncelikle altta yatan enfeksiyonun uygun ve yeterli süreli antibiyotik tedavisiyle kontrol altına alınmasıdır. Birçok enfeksiyöz anevrizma, etkili antibiyotik tedavisiyle gerileyebilir. Ancak anevrizma rüptüre olmuşsa, antibiyotiğe rağmen büyümeye devam ediyorsa veya kanama riski yüksekse cerrahi ya da endovasküler müdahale gerekir. Tedavi planı, hastanın genel durumu, anevrizmanın yeri ve enfeksiyonun seyriyle birlikte bireysel olarak belirlenir.

Özetle mikotik anevrizma, doğrudan damar duvarının kendisinden değil, bir enfeksiyondan kaynaklanan ikincil bir anevrizma türüdür. Bu nedenle değerlendirmesi ve tedavisi, hem nöroşirürjik hem de enfeksiyon hastalıkları açısından multidisipliner bir yaklaşım gerektirir.