Abbreviated Injury Scale (Kısaltılmış Yaralanma Ölçeği), travma hastalarında anatomik yaralanmaların ciddiyetini standart bir şekilde tanımlamak ve kodlamak için kullanılan, uluslararası kabul görmüş bir yaralanma sınıflandırma sistemidir. İlk olarak 1969 yılında Amerikan Tıp Birliği tarafından geliştirilmiş, defalarca revize edilmiştir.
Temel Yapısı
Her yaralanma 1’den 6’ya kadar bir AIS kodu alır:
| AIS Skoru | Ciddiyeti | Örnek |
|---|---|---|
| 1 | Minör | Yüzeysel laserasyon |
| 2 | Orta | Basit kırık |
| 3 | Ciddi (hayatı tehdit etmeyen) | Açık femur kırığı |
| 4 | Ağır (hayatı tehdit eden) | Dalak rüptürü |
| 5 | Kritik (sağkalım belirsiz) | Beyin sapı yaralanması |
| 6 | Öldürücü | Aort rüptürü |
Vücut Bölgeleri
AIS, yaralanmaları 9 anatomik bölge bazında kodlar: Baş, yüz, boyun, toraks, abdomen, omurga, üst ekstremite, alt ekstremite ve dış yüzey.
Neden Önemli?
AIS tek başına klinik karar vermede kullanılmaz; asıl gücü türevlerinden gelir:
- ISS (Injury Severity Score): En çok yaralanan 3 bölgenin AIS karelerinin toplamı. Çoklu travmayı özetler.
- MAIS (Maximum AIS): En yüksek tek yaralanma skoru; mortalite tahmini için kullanılır.
- NISS (New ISS): ISS’nin geliştirilmiş versiyonu, aynı bölgeden birden fazla yaralanmayı hesaba katar.
Kullanım Alanları
- Travma kayıt sistemleri ve araştırma veri tabanları
- Trafik kazası analizleri (otomotiv güvenliği)
- Hastane performans kıyaslaması
- Mortalite ve morbidite tahmin modelleri
- Adli tıp uygulamaları