Multipl Anevrizmalar nədir?

Multipl anevrizmalar, eyni xəstədə eyni anda birdən çox beyin anevrizmasının olması vəziyyətini ifadə edir. Beyin anevrizması diaqnozu qoyulan xəstələrin təxminən beşdə birində birdən çox anevrizma aşkar edilir; başqa sözlə, bu, nadir bir vəziyyət deyil və qiymətləndirmə prosesini xeyli mürəkkəbləşdirir.

Multipl anevrizmalar müəyyən xəstə qruplarında daha tez-tez görülür. Onların rastgəlmə tezliyi qadınlarda, siqaret çəkənlərdə, hipertoniyası olanlarda və ailəsində anevrizma anamnezi olanlarda artır. Bundan əlavə, polikistik böyrək xəstəliyi və bəzi birləşdirici toxuma xəstəlikləri kimi müəyyən genetik vəziyyətlər birdən çox anevrizmanın inkişafına zəmin hazırlayır. Anevrizmalar bəzən eyni damar üzərində, bəzən də simmetrik olaraq hər iki tərəfdə (güzgü anevrizmaları) yerləşə bilər.

Multipl anevrizmaların yaratdığı ən əsas klinik çətinlik, qanama halında hansı anevrizmanın yırtıldığını müəyyən etməkdir. Subaraknoidal qanama ilə müraciət edən bir xəstədə birdən çox anevrizma görüldükdə, cərrahın müalicəni istiqamətləndirə bilməsi üçün qanamadan məsul olanı təyin etməsi lazımdır. Bu fərqləndirmədə qanama nümunəsi (KT-də qanın paylanması), anevrizmaların ölçüsü, forması və qeyri-müntəzəmliyi kimi morfoloji xüsusiyyətlər və lokalizasiya birlikdə qiymətləndirilir. Adətən ən böyük, ən qeyri-müntəzəm və ya qanama bölgəsinə ən yaxın olan anevrizma məsul hesab edilir.

Multipl anevrizmalar müalicə yanaşmasında da xüsusi planlama tələb edir. Yırtılmış anevrizma öncəlikli olaraq müalicə edilir; yırtılmamış digər anevrizmalar isə ölçülərinə, yerləşmələrinə və xəstənin ümumi vəziyyətinə görə ya eyni seansda, ya sonrakı bir mərhələdə, ya da izləmə yolu ilə qiymətləndirilir. Bəzi hallarda fərqli anevrizmalar üçün fərqli üsullar (bəziləri üçün cərrahi klipləmə, bəziləri üçün endovaskulyar müalicə) birlikdə istifadə oluna bilər.

Xülasə olaraq, multipl anevrizmaların mövcudluğu həm diaqnostik qiymətləndirməni, həm də müalicə strategiyasını daha diqqətli və fərdiləşdirilmiş hala gətirir. Bu xəstələrdə hərtərəfli damar görüntüləməsi və diqqətli bir izləmə planı, nəticəni müəyyən edən ən mühüm amillər arasındadır.